Vind alle providers en alle telefoons

Informatie en tips voor ouders en leraren

Cyberpesten is pesten via het internet of via de mobiele telefoon. Kinderen kunnen vervelende berichten ontvangen via bijvoorbeeld WhatsApp, Facebook, Twitter of via beledigende filmpjes.

De anonimiteit

Bij ‘gewoon pesten’ is de pester bekend; hij of zij kan het slachtoffer rechtstreeks in de ogen kijken. Bij cyberpesten hoeft dit niet zo te zijn. De pester blijft in de anonimiteit. Daardoor kan hij veel harder uithalen naar het slachtoffer dan op het schoolplein.

Realiseer je dit als ouder en als leraar. Het slachtoffer is nog veel kwetsbaarder en onzekerder dan anders het geval zal zijn. Cyberpesten komt dus nog veel harder aan dan in het echt pesten.

Relativeren

Pesten mag absoluut niet gebagatelliseerd worden, maar toch is het goed je te realiseren dat niet alles wat vervelend overkomt onder pesten valt. In sommige gevallen doen kinderen maar wat of roepen ze maar wat. Het vermogen te kunnen relativeren is dan belangrijk om bij te brengen.

Een voorbeeld: een kind kreeg op internet eens een ‘Wanneer sterf jij?’-bericht met sterfdatum toegestuurd. Dat is niet leuk, het is confronterend en ongepast, maar het is niet meer dan dat. Het is een misplaatste grap, maar geen pesterij. Leer het kind daarom te relativeren. Dit soort gedrag moet niet te veel aandacht krijgen.

De leeftijd van de kinderen

Zowel ouders als leraren moeten op de leeftijd letten. Soms is pesten geen pesten, maar gaat het simpelweg om ‘onhandig gedrag’. Soms kunnen kinderen zich niet op de juiste manier uiten of beseffen ze zich niet wat de impact van sommige daden en woorden kunnen zijn. Het kan zijn dat het pijnlijke situaties oplevert, maar het hoeft niet gemeen bedoeld te zijn.

Dat komt vooral door een gebrek aan empathisch vermogen. Kinderen en jongeren schelden online op elkaar omdat ze zich nog niet kunnen voorstellen dat er echt een mens met gevoel aan de andere kant van het scherm zit. Ze realiseren zich nog niet wat voor impact woorden kunnen hebben.
Daarom is het van belang om alles in de juiste context te plaatsen. Niet alles is pesten, sommige berichten zijn ook niet gemeen bedoeld, maar zijn alleen onhandig.

Wanneer is iets pesten?

Het probleem van online communicatie is dat teksten op meerdere manieren geïnterpreteerd kunnen worden. Maar over het algemeen kunnen we stellen dat teksten die beledigend of bedreigend van aard zijn gezien moeten worden als ‘cyberpesten’. Hetzelfde geldt voor chantage aan de hand van foto’s en video’s. Het zonder toestemming publiceren van foto’s en video’s met nare teksten scharen we ook onder cyberpesten.

Goed om te weten is dat het slachtoffer en de pester elkaar meestal ook kennen buiten de digitale wereld. Het kan heel goed zijn dat ‘gewoon pesten’ en ‘cyberpesten’ met elkaar gemixt zijn. Het is de taak van de leraar dit gedrag op te merken; gedragen leerlingen zich anders dan anders? Ga eens een open gesprek aan.

Praktische tips

MobielAbonnement.nl heeft onderzoek gedaan naar praktische tips voor ouders en leraren. Dit zijn onze bevindingen:

  • De belangrijkste tip: heb open gesprekken met elkaar. Heb een eerlijke dialoog, zonder iemand te veroordelen. Wat is er precies gebeurd? Welke gevoelens komen daarbij kijken? Wat moet er nu gebeuren?
  • Privacy is cruciaal: laat kinderen zo min mogelijk toegang geven tot Facebook en Twitter. Vermijd contact met onbekenden;
  • Leer kinderen pesterige berichten te negeren: krijgt een pester geen respons, dan is er geen plezier aan te beleven en houdt het pesten snel op;
  • Bij gebruik van openbare chatboxen: verlaat de chat als er iets vervelends gebeurd
  • Leer kinderen niet alles persoonlijk op te vatten: scheldpartijen en beledigingen zijn voor de helft van de tijd ontstaan uit verveling;
  • Maak het kind duidelijk dat slachtoffer worden van pestgedrag niet zijn of haar schuld is;
  • Zorg voor bewijsmateriaal;
  • Bij ernstige zaken: breng school op de hoogte en doe zonodig aangifte bij de politie;

Cyberpesten bespreekbaar maken in de klas

Om cyberpesten bespreekbaar te maken in de klas, is ook educatief materiaal beschikbaar. De websites BetterInternetForKids.eu, Mediawijsheid.nl en Stoppestennu.nl bieden bijvoorbeeld lesmateriaal aan. Daarnaast is er een interactieve film gemaakt: ‘ItsUpToYou.nl’, waarbij leerlingen zelf de keuzes van de hoofdpersonen kunnen maken.

Heb je nog meer vragen?

Heb je nog vragen? MobielAbonnement.nl staat je graag te woord. Bekijk onze blog of neem contact met onze support-afdeling.


Volg ons op